Rozpoczynając swoją przygodę z szachami, jednym z pierwszych pytań, które często się pojawia, jest to dotyczące liczby i rodzajów bierek. W tym artykule dokładnie odpowiem na to pytanie, wyjaśniając, ile bierek znajduje się na szachownicy, jak odróżnić figury od pionów, przedstawię nazwy i liczbę poszczególnych elementów, a także pokażę, jak prawidłowo ustawić je na początku partii. To idealny przewodnik dla każdego początkującego gracza, który chce zrozumieć podstawy.
Na szachownicy zawsze rozpoczynamy grę z 32 bierkami poznaj ich dokładny podział!
- Gra w szachy zawsze zaczyna się z 32 bierkami na szachownicy.
- Każdy z dwóch graczy dysponuje zestawem 16 bierek: 8 figur i 8 pionów.
- Termin "bierka" to ogólne określenie dla wszystkich elementów, które dzielimy na "figury" (król, hetman, wieże, gońce, skoczki) i "piony".
- Łącznie na szachownicy znajduje się 16 figur i 16 pionów.
- Wartość bierek jest względna, ale pomaga w strategicznej ocenie, z królem jako bezcennym elementem.
Ile bierek znajduje się na szachownicy?
Kiedy zasiadamy do gry w szachy, pierwszą rzeczą, którą zauważamy, jest imponująca liczba elementów na planszy. Na początku każdej partii na szachownicy znajduje się dokładnie 32 bierki. To fundamentalna liczba, którą warto zapamiętać, rozpoczynając swoją przygodę z królewską grą.
Te 32 bierki nie są jednak rozłożone losowo. Są one starannie podzielone między dwóch graczy, co tworzy symetryczny układ sił i przygotowuje grunt pod strategiczną bitwę, która zaraz się rozpocznie.
Rozpoczynamy grę: Całkowita liczba bierek
Tak jak wspomniałem, gra w szachy zawsze rozpoczyna się z 32 bierkami na szachownicy. Ta stała liczba gwarantuje równy start dla obu stron i stanowi punkt wyjścia dla wszystkich późniejszych manewrów i strategii. Pamiętaj, że każda z tych bierek ma swoje unikalne zasady ruchu i rolę w grze.
Podział sił: Po 16 bierek dla białych i czarnych
Każdy z graczy jeden kontrolujący białe bierki, drugi czarne otrzymuje po 16 bierek. Ten zestaw składa się z 8 figur i 8 pionów. Oznacza to, że na całej szachownicy, na początku partii, mamy łącznie 16 figur (8 białych i 8 czarnych) oraz 16 pionów (8 białych i 8 czarnych). Ta równowaga sił jest kluczowa dla sprawiedliwego przebiegu gry.
Bierka, figura, pion: Zrozum szachową terminologię
W świecie szachów, podobnie jak w każdej specjalistycznej dziedzinie, istnieje pewna terminologia, która może być początkowo myląca. Zrozumienie różnicy między "bierką", "figurą" i "pionem" jest absolutnie kluczowe, aby móc swobodnie poruszać się po szachowej nomenklaturze i poprawnie nazywać elementy na planszy.
Czym jest "bierka"? Klucz do zrozumienia szachowej terminologii
W polskiej terminologii szachowej "bierka" to ogólne określenie na każdy element znajdujący się na szachownicy. Niezależnie od tego, czy mówimy o królu, wieży, czy najmniejszym pionie, wszystkie one są bierkami. To taki parasolowy termin, który obejmuje całą Twoją armię.
"Figury" kontra "piony": Poznaj dwie podstawowe grupy Twojej armii
Bierki dzielą się na dwie główne kategorie: figury i piony. Figury to te bardziej "szlachetne" i zróżnicowane elementy: król, hetman, wieże, gońce i skoczki. Każdy gracz ma ich łącznie 8. Piony natomiast to te mniejsze, liczne bierki, które tworzą pierwszą linię obrony. Każdy gracz dysponuje również 8 pionami. Rozróżnienie to jest ważne, ponieważ figury mają zazwyczaj bardziej złożone i potężniejsze ruchy niż piony.
Poznaj swoją armię: Nazwy i liczba poszczególnych bierek
Teraz, gdy już wiemy, ile bierek jest na szachownicy i jak rozróżnić figury od pionów, czas przyjrzeć się bliżej każdemu elementowi z osobna. Zrozumienie składu Twojej armii jest niezbędne do planowania strategii i efektywnego wykorzystania potencjału każdej bierki.
Pierwsza linia frontu: 8 nieustraszonych pionów
Dla każdego gracza mamy 8 pionów. To najliczniejsze bierki na szachownicy, często nazywane "mięsem armatnim" ze względu na ich strategiczną rolę w osłanianiu ważniejszych figur i otwieraniu linii ataku. Ich ruch jest ograniczony, ale ich liczebność i potencjał do promocji czynią je niezwykle ważnymi.
Ciężka artyleria: Dwie potężne wieże
W skład zestawu wchodzą również dwie wieże. Te potężne figury, czasem potocznie nazywane "zamkami", poruszają się w linii prostej w poziomie i w pionie przez dowolną liczbę pól. Są niezwykle skuteczne na otwartych liniach i często odgrywają kluczową rolę w końcówkach partii.
Niespodziewany atak: Dwa zwinne skoczki
Każdy gracz ma do dyspozycji dwa skoczki, które są często nazywane "końmi" lub "konikami". Skoczek jest jedyną bierką, która może przeskakiwać nad innymi, co czyni go niezwykle zwinym i trudnym do zablokowania. Jego ruch w kształcie litery "L" (dwa pola w jednym kierunku, jedno w prostopadłym) pozwala na zaskakujące ataki i manewry.
Działanie po przekątnej: Para strategicznych gońców
Mamy także dwa gońce, niekiedy nazywane "lauferami". Gońce poruszają się po przekątnej, przez dowolną liczbę pól. Co ciekawe, jeden goniec zawsze porusza się po polach jasnych, a drugi po ciemnych. Razem tworzą potężny duet, kontrolujący ważne przekątne i wspierający ataki.
Najpotężniejsza siła na planszy: Jeden wszechstronny hetman
W Twojej armii znajduje się jeden hetman, często nazywany "królową" lub "damą". Jest to bez wątpienia najpotężniejsza figura na szachownicy. Hetman łączy ruchy wieży i gońca, poruszając się w linii prostej (poziomo, pionowo i po przekątnej) przez dowolną liczbę pól. Jego wszechstronność czyni go cennym narzędziem ataku i obrony.
Serce armii: Jeden niezastąpiony król
Na koniec, ale z pewnością nie mniej ważny, jest jeden król. Król jest sercem Twojej armii. Chociaż jego ruch jest ograniczony (o jedno pole w dowolnym kierunku), jego wartość jest bezcenna. Utrata króla (czyli mat) oznacza natychmiastową przegraną partii, dlatego jego ochrona jest zawsze priorytetem.
Wartość bojowa: Ile punktów warta jest każda bierka?
W szachach, oprócz zasad ruchu, istnieje również koncepcja względnej wartości punktowej bierek. Jest to narzędzie, które pomaga graczom ocenić siłę swoich pozycji, podejmować decyzje o wymianach i planować strategię. Pamiętaj, że wartości te są umowne i względne, ale stanowią świetny punkt odniesienia.
Jak ocenić siłę Twoich bierek? Względna wartość punktowa
Standardowo przyjmuje się następujące wartości punktowe dla bierek:
- Pion: 1 punkt
- Skoczek: 3 punkty
- Goniec: 3 punkty
- Wieża: 5 punktów
- Hetman: 9 punktów
- Król: bezcenny (jego utrata oznacza przegraną)
Te punkty pomagają ocenić, czy wymiana bierek jest dla nas korzystna, np. oddanie gońca za wieżę (3 za 5) jest zazwyczaj dobrą wymianą, ponieważ zyskujemy 2 punkty.
Dlaczego król jest bezcenny, a hetman warty aż 9 punktów?
Król jest bezcenny, ponieważ jego utrata kończy grę. Nie przypisuje mu się konkretnej wartości punktowej, ponieważ nie można go "wymienić" ani "stracić" w tradycyjnym sensie jego mat oznacza przegraną partii. To on jest głównym celem ataku i obrony.
Hetman natomiast ma najwyższą wartość punktową (9 punktów) ze względu na swoją niezwykłą wszechstronność i mobilność. Może poruszać się w każdym kierunku i na dowolną odległość, co czyni go potężnym narzędziem zarówno w ataku, jak i w obronie. Jego siła pozwala na szybkie tworzenie zagrożeń i kontrolowanie dużych obszarów szachownicy.
Jak prawidłowo rozstawić armię? Pozycja wyjściowa
Zanim rozpocznie się prawdziwa bitwa, musisz prawidłowo rozstawić swoją armię na szachownicy. Prawidłowe ustawienie bierek jest pierwszym krokiem do każdej partii i gwarantuje, że gra będzie przebiegać zgodnie z zasadami. Oto krok po kroku, jak to zrobić.
Przygotowanie pola bitwy: Ustawienie szachownicy
Na początku bierki ustawia się w dwóch pierwszych rzędach od strony każdego gracza. Białe bierki zajmują linie 1 i 2, natomiast czarne bierki ustawiane są na liniach 7 i 8. Ważne jest, aby pole a1 było zawsze czarne, a pole h1 białe to pomaga w orientacji.
Ustawienie pionów: Mur obronny Twojego królestwa
Osiem pionów każdego gracza zajmuje cały drugi rząd od jego strony. Dla białych oznacza to linię 2 (pola a2 do h2), a dla czarnych linię 7 (pola a7 do h7). Piony tworzą w ten sposób mur obronny, który chroni figury i często służy jako pierwsza linia ataku.
Rozmieszczenie figur: Gdzie ustawić wieże, skoczki i gońce?
Figury zajmują pierwszy rząd, tuż za pionami. Ich ustawienie jest następujące:
- Wieże: Ustawiamy je w rogach szachownicy na polach a1 i h1 dla białych, oraz a8 i h8 dla czarnych.
- Skoczki: Obok wież, czyli na polach b1 i g1 dla białych, oraz b8 i g8 dla czarnych.
- Gońce: Następnie gońce, które zajmują pola c1 i f1 dla białych, oraz c8 i f8 dla czarnych.
Przeczytaj również: Książka szachy dla początkujących: Jak wybrać idealny podręcznik?
"Hetman kocha swój kolor": Prosta zasada ustawienia króla i hetmana
Ostatnie dwie figury król i hetman zajmują środkowe pola w pierwszym rzędzie. Aby łatwo zapamiętać ich pozycję, stosujemy zasadę: "hetman kocha swój kolor". Oznacza to, że biały hetman zawsze staje na białym polu (d1), a czarny hetman na czarnym polu (d8). Król natomiast zajmuje pozostałe wolne pole obok hetmana e1 dla białych i e8 dla czarnych. I gotowe! Twoja armia jest gotowa do walki!
